Av. Hayri Uysal ve Av. Fulya Ayanoğlu yazdı: Silahlanmaya hukuksal bakış

Kamuoyunda İsmailağa Cemaatinin önde gelen isimlerinden ve Cübbeli Ahmet olarak tanınan Ahmet Mahmut Ünlü’nün yeniden gündeme getirdiği “Türkiye’de selefi örgütlerin silahlanması” tartışması büyüyor. Bir iç savaş hazırlığında olduğu iddia edilen dernekler silahlanırken akıllara hukuksal bir engel yok mu soruları geliyor. Konuyla ilgili Av. Hayri Uysal ve Av. Fulya Ayanoğlu yasal düzenlemelerle silahlanmayı yazdı..

Av. Hayri Uysal ve Av. Fulya Ayanoğlu yazdı: Silahlanmaya hukuksal bakış
22 Eylül 2020 - 10:22 - Güncelleme: 22 Eylül 2020 - 10:27

Yasal düzenlemeler ışığında silah kavramı:

Silah kavramına ilişkin düzenlemeler Türk Ceza Kanunu ve 6136 Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile diğer aletler hakkında kanun adlı kanunda yer almaktadır. Bu düzenlemelere yakından bakılırsa;

TCK tanımlar başlıklı 6.madde incelendiğinde silah kavramından ne anlaşılması gerektiği düzenlenmiştir.

“1. Ateşli silâhlar,
2. Patlayıcı maddeler,
3. Saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya bereleyici alet,
4. Saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler
5. Yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nükleer, radyoaktif, kimyasal, biyolojik maddeler,” denmek sureti ile örneklenerek genel bir tanımlama yapıldığı görülmektedir.

6136 sayılı kanun ise sadece ateşli silahlar ve bıçaklar hakkında düzenleme içermekle beraber bunların taşınması,bulundurulması ve ülkeye sokulması gibi konularda başvurulacak kaynaktır.

Bu kanuna göre Ülke içinde kama, hançer, saldırma, şişli baston, sustalı çakı, pala,kılıç, kasatura, süngü, sivri uçlu ve oluklu bıçaklar, topuz, topuzlu kamçı, boğma teli veya zinciri, muşta ile salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel nitelikteki benzeri aletlerin yapımı yasaktır. Yine aynı zamanda bu aletlerin satılması,bulundurulması ve taşınması da yasaktır. Ancak bir sanat için veya mesleğin icrası için kullanılacak olanlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak olan yönetmeliğe tabi olarak izne bağlıdır.

6136 sayılı kanuna göre kimler ateşli silah taşıyabilir?

Ateşli silahları ancak;

1.Cumhurbaşkanı, Başbakan, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Bakanlar, Yasama Organı üyeleri ve Bakan yardımcıları ile bu görevlerde bulunmuş olanlar

2)Özel kanunlarına göre silah taşıma yetkisine sahip bulunanlar,

3)Cumhurbaşkanı kararı ile silah taşıyabileceklerine karar verilen Devlet, belediye, özel idare ve kamu iktisadi teşebbüsleri memur ve mensupları,

4. A) Mahkeme kararı ile ya da haklarında verilen mahkûmiyet kararının sonucu olarak Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından tart ve ihraç edilenler, rütbesinin geri alınmasına hükmolunanlar ile 31/1/2013 tarihli ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu hükümleri uyarınca ayırma işlemine tabi tutulanlar, 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanununun 50 nci maddesinin birinci fıkra- sının mülga (c) bendi, 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 16 ncı maddesi- nin üçüncü fıkrası ve 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanununun mülga 15 inci maddesi uyarınca disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle ayırma işlemine tabi tutulanlar, 3269 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca başarısız görülenler ile 3466 sayılı Kanunun 13 ve 16 ncı maddeleri uyarınca ilişikleri kesilenler veya mülga 13/5/1971 tarihli ve 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanununun 2 nci maddesi uyarınca emekli edilenler ile 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun gereğince meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarılanlar hariç olmak üzere; emekli subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan subay, astsubay ve uzman jandarmalar ile en az on yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteğiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan uzman erbaşlar ile en az on yıl görev yapmış olmak kaydıyla istifa etmek veya kurum değiştirmek suretiyle Emniyet Genel Mü- dürlüğünden ayrılan emniyet hizmetleri sınıfı personeli,

B) Disiplin kurulları veya mahkeme kararıyla meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarılanlar ya da haklarında verilen mahkûmiyet kararı sonucu memuriyetle ilişiği kesilenler veya sicilen ya da mülga 1402 sayılı Kanunun 2 nci maddesi gereğince emekli edilenler hariç olmak üzere,

a) Vali, vali muavini, kaymakam ve bucak müdürlüğünden veya mülki idare amirliği hizmetlerinden,
b) Hakim ve Cumhuriyet savcısı ile bu meslekten sayılanlardan,
c) Emniyet hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda çalışan personelden,
d) MİT hizmetleri mensuplarından,
e) Büyükelçi unvanlarından,
f) Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatında Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürü ve Cumhurbaşkanlığına bağlı kurum ve kuruluşların en üst yöneticileri ile Cumhurbaşkanı başdanışmanlarından,
g) Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünde Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Daire Başkanı ile merkez ve taşra teşkilatında görevli Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürü, Bölge Amiri, Kısım Amiri ve Gümrük Muhafaza Memuru unvanlarından,
ğ) Ceza İnfaz Kurumu başkontrolörleri ve kontrolörleri, birinci ve ikinci müdürleri, idare memurları, infaz ve koruma başmemurları ve memurları ile denetimli serbestlik müdür ve müdür yardımcılarından,
h) Orman muhafaza memurları ve orman bölge şeflerinden, emekli olanlar.

5.Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte belirlenecek esaslara göre valiler tarafından verilecek izin vesikasını alanlar,

6. 18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanununun 74 üncü maddesine göre görevlendirilen güvenlik korucularından hâlihazırda görevde bulunanlar ile aynı Kanunun mülga ek 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına ve 27/5/2007 tarihli ve 5673 sayılı Köy Kanununda ve Bazı Kanun- larda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1 inci maddesine göre görevleriyle ilişiği kesilenler,

7. Yapılan soruşturma sonucu veya kesinleşmiş yargı kararı üzerine görevine son verilen- ler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olanlar hariç olmak üzere, en az bir dönem köy veya mahalle muhtarlığı ya da belediye başkanlığı yapmış bulunanlar, taşıyabilirler veya mesken ya da işyerinde bulundurabilirler.

Kanunda açıkça kimlerin ateşli silah taşıyabileceği belirtilmiştir. Bunun yanı sıra avda veya sporda kullanılan her nevi ateşli yivli silahlar 6136 sayılı kanunun 7. maddesine göre ruhsata tabidir. Ancak bu kişiler ruhsatları olduğu için bu silahları başkalarına satamazlar ve yine muvakkaten başkalarının kullanımına bırakamazlar.

6136 sayılı kanunda düzenlenen kişiler dışındaki kişilerin ateşli silah bulundurması, satması durumunda cezai yaptırım nedir? (6136 sayılı kanuna muhalefet suçu)

Söz konusu suç bu kanunda sayılmış olan silah, bıçak veya bunlara ait mermilerin ruhsatsız bir şekilde bulundurulması,satın alınması veya taşınması halinde oluşur. Teknik olarak şekli bir suçtur. Sadece bu fiillerin icrası yani ruhsatsız şekilde satın alınması,bulundurulması veya taşınması suçun oluşması için yeterli olup ayrıca silahın kullanılması yani zarar meydana gelmesi suç için gerekli bir unsur değildir. Suça ilişkin öngörülen cezai yaptırımlar 6136 sayılı kanunun 12. ve 13.maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Madde 12 – “Her kim bu Kanunun kapsamına giren ateşli silahlarla bunlara ait mermileri ülkeye sokar veya sokmaya kalkışır veya bunların ülkeye sokulmasına aracılık eder veya bunları 29/6/2004 tarihli ve 5201 sayılı Harp Araç ve Gereçleri ile Silâh, Mühimmat ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun hükümleri dışında ülkede yapar veya bu suretle ülkeye sokulmuş ve ülkede yapılmış olan ateşli silahları veya mermileri bir yerden diğer bir yere taşır veya yollar veya taşımaya bilerek aracılık eder, satar veya satmaya aracılık ederse veya bu amaçla bulundurursa beş yıldan oniki yıla kadar hapis ve beşyüz günden beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır.

Birinci fıkrada yazılı suçları üçüncü fıkradaki hal dışında iki veya daha çok kişinin birlikte işlemeleri halinde, failler hakkında sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis ve bin günden onbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Birinci fıkradaki fiillerin, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesin de işlenmesi halinde, verilecek cezalar bir kat artırılır.

Ateşli silahın tüfek veya seri ateşli kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde mermi atabilen tam otomatik veya dürbünlü tabanca veya bu fıkrada sayılanların benzerleri olması ya da bu niteliği taşımayan ateşli silahlar veya her türlü mermilerin miktar bakımından vahim olması halinde yukarıdaki fıkralarda yazılı cezalar yarı oranında artırılarak hükmolunur.

Dördüncü fıkrada niteliği belirtilen ateşli silahlar ile benzerlerinin miktar bakımından vahim olması halinde birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı cezalar bir kat artırılarak hükmolunur.”

Madde 13 – “Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alan veya taşıyanlar veya bulunduranlar hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve otuz günden yüz güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Ateşli silahın, bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlardan olması ya da silâh veya mermilerin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beşyüz günden beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.

Bu Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü fıkrasında sayılanlar dışındaki ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerinin ev veya işyerinde bulundurulması halinde verilecek ceza bir yıldan iki yıla kadar hapis ve yirmibeş günden yüz güne kadar adlî para cezasıdır.

Ateşli silahlara ait mermilerin pek az sayıda bulundurulmasının veya taşınmasının mah- kemece vahim olarak takdir edilmemesi durumunda hükmolunacak ceza altı aya kadar hapis ve yüz güne kadar adlî para cezasıdır.

Kuru sıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen tabancayı, teknik özelliklerinde değişiklik yaparak öldürmeye elverişli silah haline dönüştüren kişi, bu maddenin birinci fıkrası hükümlerine göre cezalandırılır.”

Peki bu durumda günümüzde çok sık karşılaşılan bir durum olarak internet üzerinden silah satılması halinde uygulanacak usul nedir?

Maalesef ki teknoloji çağında yaşıyor olmanın birtakım zararlarının arasında bu konuda yer almaktadır. Silaha erişimin aslında mevzuatla bu kadar sıkı şartlara tabi olmasına rağmen internet üzerinden yapılan satışlarla çok kolay bir hale gelmiştir. Bu satışlarda halk arasında “POMPALI” diye tabir edilen olan esasen yüksek tahrip gücüne sahip hatta seri atış dahi yapabilen bir silahın “av tüfeği “ sınıflandırılması ile pazarlanmaktadır. Oysa av tüfeği dahi olsa bunların satışının da, silah satış yetkisine sahip olan kişilerce ve sadece silah satın alıp bulundurma veya taşıma yetkisine sahip kişilere yapılması gerekliliği bilinmelidir.

Türkiye'deki ateşli silahların, 6136 Sayılı Kanun'un uygulanmasına ilişkin çıkarılan yönetmeliğe göre ruhsatlandırıldığı, yivsiz tüfek satışlarının 2521 Sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun'a göre sadece valiliklerce izin verilen av bayilerinden gerçekleştirilebilir. 2521 sayılı kanun gereğince av tüfeği imali ve satışı yapacak olan firmalar Sanayi ve Ticaret Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığından faaliyet izni almak zorundadır. Bunun yanı sıra satış için ise satıcılık belgelerinin bulunması kanuni bir zorunluluktur."

Sonuç olarak internet üzerinden silah temin etmek mevzuat gereğince silah ticareti suçunu oluşturabileceği ve bu konuda ilgili çok fazla somut olay gerçekleştiği idari para cezası ve diğer yaptırımlara hükmedilmiş olduğu görülmektedir. Ancak kanımızca insan hayatını tehlikeye sokması nedeni ile denetimlerin ve yaptırımların arttırılması faydalı olacaktır.

    
               Av.Hayri UYSAL                                                 Av. Fulya Ayanoğlu

 


YORUMLAR

  • 0 Yorum