EGE’YE BAKIŞ- Sayıştay; 2021 yılı İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne ait denetim raporunu yayınladı. Yayınlanan raporda; “İzmir Büyükşehir Belediyesinin 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır" ifadeleri yer alırken 30 adet ek bulguya yer verildi. Ayrıca 2021 yılı raporunda, 2020 yılı raporuyla çok sayıda benzerlik vardı.
UZUNDERE DETAYI
Sayıştay tarafından; Büyükşehir’in Uzundere Kentsel Dönüşüm Projesine de uyarı geldi. ‘Uzundere’ raporunda “Belediye tarafından onaylanan proje revizyonları neticesinde idare payı olarak belirlenen bağımsız bölüm sayısına ilişkin herhangi bir artış yapılmazken yüklenici payına isabet eden alana ilişkin bağımsız bölüm sayısı 42 adet konut yüklenici lehine arttırılmıştır. Sonuç olarak yapılan sözleşmelerde değişiklik yapılarak proje revizyonları kapsamında bağımsız bölüm sayısı artışından oransal olarak Belediye lehine pay alınması kamu kaynağının etkin kullanımı açısından gereklidir” ifadelerine yer verildi.
DİDİM’DEKİ İKİ ARAZİ KAYDA ALINMALI
Sayıştay ayrıca Didim’de bulunan ve taşınmaz kayıtlarına geçmeyen iki ayrı parselin kayıt altına alınması konusunda Büyükşehir’i yeniden uyardı. Önceki raporda alınan kararı hatırlatan Sayıştay raporunda, “2020 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da belirtildiği üzere Belediyenin mülkiyetinde olan ve farklı bir ilde bulunan bu taşınmazın kayıtlarda yer almadığı ve bu taşınmaz üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunmadığı görülmüştür. Sonuç olarak kamu kaynağı olan bu taşınmaz kurum kayıtlarına alınarak taşınmazın değerinden ve mülkiyetinden Belediye tarafından faydalanılması gerekmektedir.” ifadeleri yer aldı.
BASMANE ÇUKURU UYARISI
Sayıştay’ın raporunda kent merkezinde bulunan ve ‘Basmane Çukuru’ olarak adlandırılan atıl alan için yer alan tespitler de dikkat çekti. Raporda, “2020 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da açıklandığı üzere İzmir ilinin şehir merkezinde bulunan 20.866,10 m² bir taşınmazın 1997 yılından itibaren şantiye alanı olarak kalması hem şehirde yaşayan insanların güvenliği açısından Belediye sorumluluğu doğurmakta hem de kamu kaynağı olan taşınmazın etkili, ekonomik ve verimli kullanılmadığını göstermektedir. Bu sebeple yürürlükte bulunan imar planları doğrultusunda söz konusu taşınmazın Belediye tarafından İzmir iline yeniden kazandırılması gerekmekte olup kamu kaynağı olan taşınmazın kullanımı sağlanmalıdır” denildi.
37 BİN 574 AĞAÇ ZEYTİN DİBİNE DÖKÜLDÜ
Raporda yer alan tespite göre Büyükşehir Belediyesi’nin; 37 bin 574 adet zeytin ağacından ürün elde etmediği ve ağaçların atıl halde bulunduğuna yer verildi. Raporda, “Yapılan incelemelerde Belediyenin mülkiyetinde bulunan zeytin ağaçlarının atıl halde bulunduğu, bir kısmının üçüncü şahıslar tarafından kullanıldığı ve bu ağaçlardan tarımsal ürün elde edilmediği görülmüştür.” ifadeleri kullanıldı.
Ayrıca Sayıştay, belediyeye şu ifadelerle uyarıda bulundu:
Belediyenin stratejik planlarında yer alan tarımsal faaliyetlerin desteklenmesi amacına yönelik olarak bu ağaçların tarımsal faaliyete kazandırılması ve söz konusu taşınmazların cins tashihi yapılması gerekenlerin tashihlerinin yapılması gerekmektedir. Böylece bu faaliyetler neticesinde elde edilecek tarımsal ürünler Belediye bütçesine artı bir kaynak yaratacak ve kamu kaynağı olan söz konusu ağaçların etkin kullanımı sağlanacaktır.
BELEDİYE FUAR VE ETKİNLİK GİBİ FAALİYETLERDE KÂR SAĞLAMALI
Sayıştay raporunda yer alan bulguya göre; İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2017-2021 yılları arasında sürekli olarak zarar etti. Belediyenin bu yıllar arasında zarar eden şirketleri için yapmış olduğu sermaye artırım tutarı 2 milyar 722 milyon 940 bin 716,67 TL olarak tespit edildi. “İktisadi Teşebbüslerin Sürekli Zarar Etmesini Önleyici Tedbirlerin Alınmaması” başlıklı bulguda şu ifadelere yer verildi:
Yapılan incelemelerde, Büyükşehir Belediye İktisadi Teşebbüsleri nin sürekli zarar etmesi sebebiyle her yıl Belediye tarafından sermaye artırımına gidildiği görülmüştür. 20172021 yılları arasında Belediyenin zarar eden şirketleri için yapmış olduğu sermaye 2.722.940.716,67 TL olarak tespit edilmiştir. 2020 y ılı Sayıştay Denetim Raporunda da belirtildiği üzere belediyelerin ekonomi ve ticari alanda rol almasının en kolay yöntemi olarak seçilen iktisadi teşebbüslerin belediyenin sosyal maliyet olarak yüklenmesi zorunlu alanlarda zarar etmesi makul karşılanması gerekirken; Fuar, park, restoran, tesis işletmeciliği gibi kar edilmesi olağan belediye faaliyetlerinde ise kar elde edilmesi ve elde edilen bu kar sonucu Belediye bütçesine katkıda bulunulması gerekmektedir.
OTOGAR TESPİTLERİ
Sayıştay raporunda İzmir Şehirlerarası Otobüs Terminali için de bir tespit raporu yer aldı. Otogarda işletmeci Büyükşehir Belediyesi’nden Otogar giriş-çıkış noktalarında belediye personeli bulunmadığı ve belediyenin payının kontrol edilmediği bildirildi. İlgili bölümde, “2020 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da belirtildiği üzere, yatırımcı firma ile yapılan asıl sözleşmede firmanın ödemeye ilişkin yükümlülükleri, hesaplama yöntemi ve ödeme süreleri tam olarak belirlenmiştir. Bu hesaplamaların tamamen işleticinin inisiyatifine bırakılmadan Belediye personeli tarafından kontrol edilmesi gerekmekte olup yatırımın devrinden önce Belediye tarafından kurulacak komisyon marifetiyle otogar işletmesinin kapı giriş çıkışlarının detaylı olarak tespit edilmesi ve bu tespit sonucu fark çıkarsa bu farkın T.C. Sayıştay Başkanlığı İzmir Büyükşehir Belediyesi 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 yatırımcıdan tahsil edilmesi gerekmektedir” denildi.
