İzmir’in yaşam memnuniyetinde radikal düşüş: 8 yılda 32 puan!

Son yıllarda kentteki yaşam memnuniyetinin önlenemez şekilde gerilediğini açıklayan İntegral, 2018’den bu yana İzmir’de yaşamaktan memnun olduğunu ifade edenlerin oranının 8 yılda 32 puan birden düştüğünü açıkladı. Araştırma şirketi; 2018, 2020, 2024 ve 2026 araştırmasına yönelik karşılaştırmalı tabloya dayanan raporunda sadece 1,5 yılda düşüşün 12 puanı bulduğunu belirtti.

İntegral Araştırma’nın verilerine göre “İzmir’de yaşamaktan memnun musunuz?” sorusuna memnunum diyenlerin oranı 2018 araştırmasında %81’i geçerken, 2026 Ocak’ta %49’a geriledi. İntegral Araştırma, “Kısmen memnunum” ve “Memnun değilim” yanıtlarındaki aşırı artışı “sosyolojik bir deprem” olarak tanımladı.

Yapılan açıklamada; İzmir’de yaşam memnuniyetindeki düşüşün, ülkenin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik ve siyasal gidişatın yanı sıra yerel yönetimlerin sorumluluk alanındaki temel kentsel hizmetlere erişimde yaşanan sıkıntılarla açıklanabileceği vurgulandı.

İzmir’in en önemli sorunu temizlik, yol-kaldırım…

İntegral Araştırma, “İzmir’in sorunları” başlıklı açıklamasında kentin en önemli sorunlarına yönelik analizini paylaştı. Buna göre İzmirliler, kendilerine açık uçlu olarak yöneltilen “İzmir’in en önemli sorunu nedir?” sorusuna 19 farklı başlıkta yanıt verdi. Listenin başında temizlik ile yol-kaldırım sorunları yer aldı.

İfade edilen sorunların %84’ünün doğrudan belediyenin temel hizmetlerine yönelik cevaplardan oluştuğu saptanırken, %12’sinin hayat pahalılığı, işsizlik, mülteci-göç sorunu, uyuşturucu ve güvenlik gibi daha çok merkezi hükümetin yetki alanındaki konular olduğu gözlendi.

2024 Eylül araştırmasındaki benzer bir soru ile karşılaştırıldığında “Sorun yok” yanıtının %7,1’den %4,7’ye düştüğü görüldü. Katılımcıların %95,3’ünün kentte gördüğü bir sorunu ifade ettiği tespit edildi.

1,5 yıl önceki verilerle kıyaslandığında, belediye hizmetlerinin yetersizliği cevabındaki artışın dikkat çekici boyuta ulaştığı belirtildi. Altyapı ve kanalizasyon yanıtındaki azalmanın ise yapılan yatırımlar kadar diğer sorunlardaki artışla da ilgili olabileceği değerlendirildi.

Önceki araştırmalarda öne çıkan “Körfez kokusu” yanıtındaki azalmanın mevsimsel olduğu ifade edilirken, en yüksek artışın yaşandığı “İçme suyu” yanıtının suya ulaşmadaki zorluklar, İZSU tarafından gerçekleştirilen düzenli kesintiler ve faturalardaki artışla doğru orantılı olduğu kaydedildi.

İzmirli kendini güvende hissetmiyor

Son dönemde artış gösteren asayiş olayları ve uyuşturucu ile sokak çetelerine yönelik operasyonlarla gündeme gelen İzmir’de, vatandaşın mahallesinde kendisini ne kadar güvende hissettiği de araştırıldı.

İntegral’e göre neredeyse her 3 İzmirliden 1’i asayiş bakımından kendisini güvende hissetmiyor. Kendisini güvende hissedenlerin oranı %49,4’te kalırken, katılımcıların %21,5’i “Kısmen güvende hissediyorum” yanıtını verdi.

İntegral Araştırma tarafından yapılan açıklamada şu görüşlere yer verildi:

İzmir, yerel yönetim performansı ile toplumsal beklenti arasındaki makasın tehlikeli biçimde açıldığı bir “eşik noktasına” doğru ilerlemektedir. Özellikle 2018’den bu yana yaşam memnuniyetinde gözlenen 32 puanlık radikal düşüş, kentin kronikleşen çöp, yol ve altyapı gibi temel belediye hizmetlerindeki yetersizliklerle birleştiğinde, İzmirlilik kimliğinin taşıyıcı kolonu olan “konforlu yaşam” algısının ciddi bir erozyona uğradığını göstermektedir.

Şehrin en önemli sorunlarının %84 oranında yerel yönetim odaklı olması ve “Sorun yok” diyenlerin oranının %4,7 gibi marjinal bir seviyeye gerilemesi, önümüzdeki dönemde seçmen davranışında ideolojik bağlılıktan ziyade “hizmet odaklı bir kopuş” yaşanma ihtimalini güçlendirmektedir.

Gelecek projeksiyonu açısından; asayiş ve güvenlik kaygılarının her 3 İzmirliden 1’ine sirayet etmesi ile içme suyuna erişim ve fatura artışları gibi doğrudan haneyi etkileyen sorunların yükselişi, kentsel gerilimin merkezden çevre ilçelere doğru yayılacağını işaret etmektedir.

Siyasi çapraz veriler incelendiğinde; memnuniyetin yalnızca belirli bir seçmen blokunda %60 bandında tutunabildiği, ancak genel ortalamanın %49 ile psikolojik sınırın altına düşmüş olduğu görülmektedir. Bu durum, kararsız ve “kısmen memnun” olan kitlenin yerel siyasetin ana belirleyicisi haline geleceğini göstermektedir.

Eğer temel kentsel hizmetlerde acil ve görünür bir iyileşme sağlanamazsa, İzmir’in sosyolojik dokusundaki bu “deprem” yerleşik siyasi dengeleri sarsacak ve kenti yalnızca kimlik siyasetinin değil, “kentsel kriz yönetiminin” oylandığı yeni bir siyasi iklime sürükleyecektir.