Bilim insanları dördüncü doz aşı kararını nasıl yorumluyor?

Sağlık Bakanlığı, sağlık çalışanları ve öncelikli gruptakiler ile iki doz Sinovac ve bir doz BioNTech yaptıranlara dördüncü doz aşı hakkı tanımlandı. Bilim insanları, Sağlık Bakanlığı'nın uygulamasına eleştirilerde bulundu. Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol, "Tekrarlanan dozlar için şu anda dolaylı veriler dışında doğrudan kanıt yoktur" dedi. Prof. Dr. Kayıhan Pala "Veri/kanıt olmaksızın, bilimsel bilgiye dayanmayan düzenlemeler yapmak başka bir kötü yönetim örneği" derken, Prof. Dr. Derya Unutmaz "4. doz neden çıktı bulamadım" yorumunu yaptı. Türk Tabipleri Birliği (TTB) ise, "Son dakika düzenlemeleri hangi veriler esas alınarak yapılıyor?" ifadelerini kullandı.

Sağlık Bakanlığı, yeni tip koronavirüs (Covid-19) aşısının doz sayısı ile ilgili yeni kararlar aldı.

Bu kapsamda, sağlık çalışanları ve öncelikli gruptakilere ise dördüncü doz aşı hakkı verildi.

Ayrıca, yurt dışına çıkışlarda bazı ülkeler tarafından iki doz BioNTech aşısı istenmesi nedeniyle, iki doz Sinovac ve bir doz BioNTech yaptıranlara dördüncü doz aşı hakkı tanımlandı.

Bu kapsamdaki kişilerden isteyenler dördüncü doz aşılarını yaptırabilecek.

Sağlık Bakanlığı'nın dördüncü doz aşı kararına ilişkin bilim insanları değerlendirmelerde bulundu.

Gazi Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Esin Davutoğlu Şenol, Twitter hesabından yaptığı değerlendirnede, şunları ifade etti:

"Dördüncü doz önerisi yani 2+2 ilişkili görüşlerim

1.Tekrarlanan dozlar için şu anda dolaylı veriler dışında doğrudan kanıt yoktur.

2.Öneride, 4.doz biontech, 3.dozdan 21 gün sonra önerilmekte yani aşılamaya sıfırdan başlanılmaktadır.

2 doz Sinovac tamamen etkisiz kabul edilmektedir ki bu konuda veri bulunmamaktadır.

3. Ayrıca, İngilterenin 2 doz mRNA aşısı arasındaki 8-12 haftalık sürelerine ilişkin çalışma, 2 doz arasının uzatılmasının antikor oluşumunu artırdığı ve güçlendirdiğini göstermektedir. Seyahat ve dolaşım sorunu dışında dördüncü doz gerektiği anlaşılırsa da doz aralıklarının 8-12 hafta olması daha rasyonel olacaktır.

4.Aşılama koruyucu tek strateji ise birinci dozlarını almış kişi sayısının artırılması daha önemlidir.

5.Mevcut durumda –aşılanmamış ve tam bağışık olmayan %40-60 nüfus varken, bir grubun 5 doz aşılanması dahi onu tam korunaklı kılamayacaktır. Toplumdaki koruyucu duvarı artırmak hepimizi en çok koruyacak olan ve odaklanılması gereken stratejidir.

En önemli notum; annem, babam > 80 yaş, tüm koruyucu önlemleri sürdürdükleri için yeni veri oluşmadıkça dördüncü dozu yaptırmayacağım. Seyahat için gerektiğinde ve mümkün olduğunca 3. dozdan sonra 8-12 haftaya açarak kayıt için dördüncü dozu yaptıracağım."

Prof. Dr. Şenol, paylaşımında, "Veriler ve bilimi izleyerek görüşlerim ve önerilerim değişebilir" notunu düştü.

"4. DOZ NEDEN ÇIKTI BULAMADIM"

İmmünoloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Unutmaz ise Esin Davutoğlu Şenol'un paylaşımını alıntılayarak, "Mesaj kutularım, sağlık personeline & risk gruplarına 4.Doz aşı açılmış ne yapalım diye soranlarla dolu-kahvemi bile içemeden şaşkınlık içinde anlamaya çalıştım, 4.doz neden çıktı bulamadım. Bağışıklık açısından böyle 3 hafta sonra 4.doz anlamlı değil. @esenol hocaya katılıyorum" yorumunu yaptı.

"BAŞKA BİR KÖTÜ YÖNETİM ÖRNEĞİ"

Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Kayıhan Pala da Prof. Dr. Şenol'un paylaşımını alıntıladı ve şunları söyledi: "Türkiye'de #COVID19 aşısıyla ilgili öncelik "tam aşılı" kişi sayısını artırmak olmalıyken, Esin Hocanın da vurguladığı gibi veri/kanıt olmaksızın, bilimsel bilgiye dayanmayan düzenlemeler yapmak başka bir kötü yönetim örneği.

TTB: DÜZENLEMELERDE HANGİ VERİLER ESAS ALINIYOR?

Türk Tabipleri Birliği (TTB), Sağlık Bakanlığı'nın yeni aşı kararıyla ilgili açıklamalarda bulundu.

"Sağlık Bakanlığı salgının başından beri yaptığını yaptı ve her zaman olduğu gibi bilimsel verileri paylaşmadan aniden yeni kararlar açıkladı" denilen açıklamada, "Ne meslek örgütleri, sendikalar, sağlık çalışanları ne de toplum yapılan çalışmalardan ve sonuçlarından haberdar edildi. Bilimsel araştırmaları sınırlayarak izne tabi kıldı ve salgınla ilgili bilimsel bilgiye ancak uluslararası çalışmaları izleyerek ulaşabildik" ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi: "Bugün açıklanan “tüm 15 yaş üstüne ve kronik hastalığı olan 12 yaş üstüne aşı hakkı” tanımlaması öncesinde uluslararası veriler değerlendirilerek Türk Tabipleri Birliği (TTB) tarafından da önerilmişti. PCR pozitifliği sonrası aşı uygulamasının 3 aydan 1 aya çekilmesi de literatür ile uyumlu bir adım olmuştur."

"Ancak asıl karmaşa Coronovac yaptıran ülke sayısının az olması ve bunlardan biri olan ülkemizin verileri açıklamaması nedeniyle 4. dozlar hakkında alınan kararın somut verilerle desteklenmemesidir" denilen açıklamada, şunlar ifade edildi:

"Yapılan hiçbir çalışmanın verileri hatta çalışma yapılıp yapılmadığına dair bilgi dahi açıklanmamıştır. Yurtdışına çıkışlarda özellikle bilimsel toplantılara katılması gereken meslektaşlarımızın meslek örgütümüzden talepleri olmuş, bu talepler ışığında bir tanımlama yapılması için Sağlık Bakanlığı’na çağrı yapılmıştı. Sağlık Bakanlığı ise bir gecede herkese 4. doz aşıyı açarak aşılamaya dair sorulara bir yenisini eklemiş oldu."

Açıklamada, şu sorular yöneltildi:

"1- Henüz ilk doz aşısını olanların aşıları tamamlanmamışken, üstelik siyasi otorite tamamlanması için etkin bir aşı kampanyası yapmaya yanaşmazken; alınan karar ile aşı tedarikinde sorun yaşanması ihtimaline karşı bir program yapılmış mıdır?

2- Sağlık Bakanlığı 4. doz uygulamasını başlatırken buna ilişkin hangi uzlaşı raporları ve saha verisi esas alınmıştır?"

TTB, son olarak şunları ifade etti: "Alanda sorular ile muhatap olan meslektaşlarımız daha fazla belirsizlik ile baş başa bırakılamaz. Sağlık Bakanlığı bu uygulamada nasıl karar alındığını, iki doz Coronovac yaptıran 32 milyon kişinin verilerini ve düzenlemeyi hangi verileri esas alarak yaptığını derhal açıklamalıdır."