100 yılın keşfi: İznik ikinci Göbeklitepe mi?
Bursa’nın İznik ilçesinde 100 yılın keşfi olarak adlandırılan bazilikada yapılan su altı kazıları 2 bin yıllık tarihe ışık tutuyor. 6 yıl önce suların çekilmesiyle havadan tesadüfen görüntülenen 20 metre açıkta ve 5 metre derinlikteki bazilikada yapılan arkeolojik kazılar titizlikle sürüyor.
100 yılın keşfi böyle görüntülendi: Apollon tapınağı, senato sarayı ve Neophytos - 1
2014 yılında havadan çekilen fotoğraflar sayesinde İznik Gölü içerisinde fark edilip daha sonra yapılan araştırmalar neticesinde 2 bin yıllık bazilika olduğu keşfedilen tarihî yapıdaki su altı kazıları büyük bir titizlikle sürdürülüyor. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda bazilikada 3 evreli bir düzen olabileceği üzerinde duran uzmanlar, Hristiyanların birinci konsülünün yapıldığı senatonun burada yapılmış olabileceği üzerinde duruyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izni ile İznik Müze Müdürlüğü Başkanlığı tarafından sürdürülen bazilika kazısının danışmanlığını yapan Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin, “Şu anda elde ettiğimiz verilere göre Hazreti İsa’dan sonra 2. yüzyıldan başlayarak burada bir yapı kompleksi mevcut. Ama asıl önemli olan bölüm Hazreti İsa’dan sonra 4. yüzyılın sonlarında inşa edilen bazilika yapısı. Onu da 2016’da yapmış olduğumuz kazılarda elde ettiğimiz verilere göre çok rahat bir şekilde söyleyebiliyoruz. 2014 yılında keşfedilen ve şu anda mimarisi ile temel kalıntılarıyla bize ulaşan yapı ilk olarak Hazreti İsa’dan sonra 390 yılında yapılmış ve günümüze kadar ulaşan yapı bu, ancak altında, yani öncesinde diğer evrelerin olduğunu görüyoruz” dedi.
Türkiye’nin en önemli su altı kazısının İznik gölündeki bazilikada gerçekleştirildiğini vurgulayan Şahin, “Bugüne kadar Türkiye’de yapılan su altı çalışmalarında yapının değişik alanlarında sondaj kazıları yapıldı. Onun dışında mimariye yönelik herhangi bir kazı söz konusu değil. Özellikle ben burada kazılarda yüksek lisans ve doktora öğrencilerimizle çalışmak istiyorum. Bunun sebebi ileride iç sularımızda araştırma yapabilecek uzmanlar yetiştirmek ve iç sularla ilgili bir su altı araştırmaları merkezi kurmaktır. Böylece su altı arkeolojisini Türkiye’nin gölleri ve nehirlerini de kapsayacak şekilde yaygınlaştırmaya katkı sağlamak” diye konuştu.
Bazilika denildiğinde genellikle Hristiyanlık döneminde kilise yapılarının ana plan sisteminin akla geldiğini belirten Prof. Dr. Mustafa Şahin, "Roma İmparatorluğu döneminde bazilika kamu yapısı olarak kullanılıyor. Mahkeme, sergilerin yapıldığı galeriler gibi değişik fonksiyonlarda karşımıza çıkıyor. Şunu merak edebilirsiniz bir kamu yapısı türü, neden dini yapıya dönüştü? Onun sebebini de şu şekilde açıklamak mümkün: Hristiyanlık resmi din kabul edilince, Hristiyanlığa inananlar öyle bir mimari geliştirelim ki, bir önceki Pagan inancının tapınak mimarisinden farklı olsun. Onların tapınaklarını hatırlatmasın düşüncesiyle böyle bir şey yapıyorlar. Tasarım olarak 3 neftten ya da 3 koridordan oluşuyor. Yön olarak doğu-batı istikametine uzanması gerekiyor” dedi.
Bazilikanın içindeki dini yapının kime ait olduğunu tespit etmek için araştırmaların sürdüğünü vurgulayan Şahin, “15 yaşında öldürülen Aziz Neophytos adına 4. yüzyılda inşa edilen kilise, kazı yaptığımız yapı olmalı. İznik Hristiyanlar için çok önemli bir merkez. Bunun en önemli sebebi 1. ve 7’nci konsüllerin burada toplanmış olmasıdır. 1. konsilin nerede toplandığı bilinmiyor. Senato sarayından bahsediliyor ama bilindiği kadarıyla hiç bir imparator burada yaşamamış. Dolayısı ile İznik’te saray yapısının olması ihtimali çok zor. Konuyla ilgili yaptığımız çalışmalarda Vatikan Sistine Şapeli’nde 1. konsül resmedilmiş. Yani konsüllerle ilgili çizimler var. Duvarlarda bu resimlerde toplantı yapılan yer, sur dışında, göl kıyısında olan bir yer. Su altındaki yapının konumu göz önünde bulundurulursa, toplantı burada bir salonda yapılmış olabilir. Bu soruya cevap bulmaya çalışılıyoruz. Biz o konsülün toplandığı yapıyı bulabilirsek, İznik’e din turizmi açısından çok önemli bir fırsat sunmuş olacağız” dedi.
Kazı çalışmalarının sürdüğü Bazilika ziyarete açılmamış olsa da turizm açısından dünyanın merakla takip ettiği alanlar arasında yer alıyor.
Toplantıda, 100 yılın keşfi olarak nitelendirilen İznik Gölü’ndeki Bazilika’nın Göbeklitepe’de uygulanan modele benzer bir yaklaşımla tarihe ve doğaya zarar vermeyecek bir yüzer iskele ve destekleyici tanıtım mekanlarıyla ziyarete açılabileceği konusunda fikir birliğine varıldı ve farklı kurumların yetki alanı içerisinde kalması nedeniyle proje oluşturma ve ilgili kurumlardan gerekli izinlerin alınması için gerçekleştirilecek sürecin Bursa Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde başlatılmasına karar verildi.
Yorumlar (0)
Yorum Yaz
Yorumunuz hemen yayınlanacaktır.
Benzer Haberler
Buca Tınaztepe'de yangın: Havadan ve karadan müdahale...
İzmir’in Buca ilçesinde başlayan orman yangınına ekiplerin havadan ve karadan müdahalesi devam...
Narlıdere'de yangın: Havadan ve karadan müdahale sürüyor!
İzmir'in Narlıdere ilçesinde orman yangın başladı. Bölgeye gönderilen ekipler, alevlere havadan...
İzmir turizminin 6 aylık bilançosunda düşüş yaşandı!
İzmir, 2026 yılının ilk altı ayında 583 bin yabancı ziyaretçiyi misafir etti. Ancak kent, geçen...
Güncel Haberleri
TümüAK Partili Yüksel'den Orgeneral Dalkıran'a tebrik mesajı
AK Parti İzmir İl Yönetim Kurulu Üyesi Muzaffer Sıtkı Yüksel, Hava Kuvvetleri Komutanlığı...
Michelin Rehberi'nde adı geçen Kasap Fuat'a ruhsat şoku!
Michelin Rehberi'nde adı geçen Kasap Fuat'ın Alsancak şubesinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı...
Yüksek Askeri Şura kararları açıklandı!
Yüksek Askeri Şura'nın (YAŞ) 2026 yılı olağan toplantısı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan...
İzmir Otogarı'nın işletme hakkı İzBB'ye geçti!
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZOTAŞ arasında uzun yıllardır süren İzmir Otogarı'nın işletme...
Erdal Beşikçioğlu'nun uyuşturucu testi pozitif çıktı
Etimesgut Belediyesi'ne yönelik soruşturma kapsamında tutuklanan Belediye Başkanı Erdal...
Operasyon sonrasında Menderes Belediyesi'nden ilk açıklama!
Menderes Belediyesi’nden operasyonun ardından ilk açıklama geldi. Belediye tarafından yapılan...
Kayseri'de yolcu otobüsü devrildi: 1 ölü, 22 yaralı!
Kayseri'nin İncesu ilçesinde yolcu otobüsünün devrilmesi sonucu 1 kişi hayatını kaybetti, 2'si...
Bennu Gerede gözaltına alındı!
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı, katıldığı bir programda yaptığı açıklamalardan dolayı fotoğraf...
Yüksek Askeri Şura bugün toplanacak: Gündemde neler var?
TSK’deki atamaların şekilleneceği Yüksek Askeri Şura bugün toplanacak. Komuta kademesinde bir...
Menderes Belediyesi'ne gözaltı: İlkay Çiçek ve 12 kişiye...
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Menderes Belediyesi'ne yönelik yürüttüğü soruşturmada Belediye...
Ödemiş’in dağ köyüne soğuk hava deposu desteği
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Ödemiş ilçe merkezine yaklaşık bir saat uzaklıktaki Tekke’de...
İZDENİZ'de kritik görev değişimi: Erdoğan gitti, Satkan...
İZDENİZ’de yönetim değişikliği tamamlandı. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay,...