Asgari ücretliye çay - simit de lüks oldu: “Bu zalim yönetim...”

Cumhuriyet Gazetesi’nden Ali Can Polat ve Şehriban Kıraç’ın haberine göre, 1993 senesinde başbakanlık yapan Tansu Çiller’i eleştirmek için 5 kişilik bir ailenin çay – simit parasını hesaplayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın döneminde, aynı hesap 11 bin 250 liraya denk geliyor.

“5 kişilik bir aile her öğün sadece çay-simit yese bile asgari ücretten fazla para harcamak zorunda. Bu evin elektriğini kirasını kim ödeyecek? Bu zalim yönetim, bu aziz millete bir bardak çayla bir simiti bile layık görmüyor.”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 1993 yılında dönemin Başbakanı Tansu Çiller’i eleştirmek için söylüyordu bu sözleri. Yaptığı simit çay hesabı, artık onun iktidarını da “zalim yönetim” sınıfına soktu. 

Dün İstanbul’da simit resmen 10 TL oldu. Çay ise ortalama 15 TL’den satılıyor. Beş kişilik bir aile dışarıda sadece üç öğün çay içip simit yese günlük 375 TL harcamak zorunda. Bu da aylık 11 bin 250 TL yapıyor. Asgari ücret ise 11 bin 402 TL.

7’DEN 10 TL’YE ÇIKTI

Seçimden sonra vergi ve akaryakıt zamları halkın temel tüketim ürünlerine yansımaya devam ediyor. Ekmekte zam kavgası sürerken son olarak İstanbul’da simitin satış fiyatı zamlandı. 7 TL’ye satılan 100 gram simit dünden itibaren resmi kararla yüzde 42.85 zamlanarak 10 TL’ye satılmaya başlandı.

Simite gelen zammı duyuran İstanbul Un- İş Esnaf Odası Başkanı Şaban Özdemir, “Maliyet zamları durmazsa yeni zamlar gelecektir. 6 bin TL olan dükkân kiraları 20 bin TL’ye çıktı. TMO’nun piyasaya sattığı ucuz un bitti. Yılbaşında 550-600 lira olan bir çuval un 800 liraya çıktı. Bütün bunlar bizi zamma mecbur kıldı” dedi.

Küçük esnafın zor durumda olduğunu söyleyen Özdemir, “Zincir marketler kendi fırın bölümlerinde daha ucuz maliyetle simit poğaça da satıyor. Buna da bir dur denilmeli. Ayrıca hiçbir banka küçük esnafa kredi de vermiyor. İyice köşeye sıkıştık bir de haksız rekabetle baş etmeye çalışıyoruz” diye konuştu.

Maliyetlerin durmadığını söyleyen Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı ise şunları söyledi:

“Ekmeğe 9 ayda yüzde 40 zam geldi. Ama un çuvalı sadece son 20 günde 90 lira zamlandı. Ayın 14’ünden sonra Ticaret Bakanlığı ile görüşeceğiz. Gerekirse Hazine ve Maliye Bakanlığı ile de görüşebiliriz. Bir çare bulunması gerekiyor.”

Mayıstan bu yana 19 litrelik damacana su fiyatlarına ise üç kere zam geldi. En ucuz damacana su 35 lira. Maliyetlere, markaya ve satış noktasına göre 80 liraya da çıkabiliyor. 4 kişilik bir hanenin her ay ortalama damacana su için 600 lira ayırması gerekiyor.

İstanbul Gazoz Su Şerbet Boza Turşu ve Sirke İmal Edenler ve Satanlar Esnaf Odası Başkanı Ahmet Turan Akkaya, her ay damacana suya yeni bir zam yapıldığını vurguladı. “Şaşkın ördek gibiyiz. Fiyatların nerede duracağını bilmiyoruz” diyen Akkaya, şunları söyledi:

SU 100 TL’Yİ BULUR

“Eskiden suda tarife fiyatı belirledik. Akaryakıta zam geldiği sürece su zamları da durmayacak. Bu gidişle 100 lirayı bulur” dedi.

Akkaya, Türkiye’de yaklaşık 10 bin su bayisinin olduğunu, artan maliyetler nedeniyle yaklaşık yüzde 10’nun kapandığını kaydederek “Su fiyatları arttığı için yurttaş arıtma cihazlarına yöneldi” diye konuştu.

Türkiye’de çoğunluğu yabancı 300 marka var. 2016’da yıllık kişi başı ortalama ambalajlı su tüketimi 148 litre iken bu oran, 2019’da 140 litreye, 2022’de 126 litreye indi.