İnsan hakları ve özgürlükler sözleşmelerine bir bakış atalım istedim

Küçük bir hatırlatma benim düşüncem!

Magna  Carta

Magna Carta (Latince “Büyük Sözleşme”) veya Magna Carta Libertatum (Latince “Büyük Özgürlükler Sözleşmesi”), 1215 yılında imzalanmıştır .

iİk insan hakları sözleşmesidir.

Ve bir İngiliz belgesidir.

Günümüzdeki anayasal düzene ulaşana kadar yaşanılan tarihi sürecin en önemli basamaklarından birisidir

Vatandaşların özgürlüklerini belirlemekten çok, toplum güçleri arasında bir denge kuran Magna Carta, kralın sonsuz olan yetkilerini din adamları ve halk adına sınırlamıştır. Magna Carta’nın 39. maddesinde yer alan; 

“Özgür hiç kimse kendi benzerleri tarafından ülke kanunlarına göre yasal bir şekilde muhakeme edilip hüküm giymeden tutuklanmayacak, hapsedilmeyecek, mal ve mülkünden yoksun bırakılmayacak, kanun dışı ilan edilmeyecek, sürgün edilmeyecek veya hangi şekilde olursa olsun zarara uğratılmayacaktır.” hükmü, vatandaşların hakları ve özgürlükleri açısından çok önemli kurallar getirmiş olup, hukukun üstünlüğü ilkesinin birçok ülkede yerleşmesine neden olmuştur.

63 maddeden oluşur.

En önemli maddelerine bir göz atalım;

1. Kral halkın onayı olmadan vergi toplamayacak.


2. Mahkemeler halka açık yapılacak.


3. Haksız yere kimse tutuklanmayacak ve sürgün edilemeyecek.


4. Askere alınmalar düzene konulacak


5. Soylulardan oluşan bir kurul kralın Magna Carta’ya uygun davranıp davranmadığını kontrol edecek.

Ve sonrasında  çeşitli ülkelerde uygulanan insan hakları sözleşmeleri şöyle devam etmiştir;

 4 Temmuz 1776  Birleşik Devletler Bağımsızlık Bildirisi

Tüm insanların eşit ve başkalarına devredemeyecekleri haklarla birlikte yaratıldığı, devletlerin bu hakları güvence altına almak zorunda olduğu belirtilmiştir.

17 Eylül 1787  Birleşik Devletler Anayasası

Bu Anayasa özetle;

daha yetkin bir birlik meydana getirmek, adaleti yerleştirmek, yurt içi huzuru sağlamak, dışarıya karşı ortak savunmayı gerçekleştirmek, özgürlüğün nimetlerinden yararlanmak ve sonraki kuşakları da yararlandırmak amacıyla çıkarılmıştır.

 26 Ağustos 1789 Tarihli Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi

Aydınlanma Düşüncesi, en aşırı, en radikal sonuçlarına Fransa’da ulaşmıştır.

Çünkü Fransa’nın, Kilise ile mutlakiyetçi yönetimi destekleyen ortaçağ artığı, sınıflı bir toplumsal düzeni vardı.

Bu yapı Rönesans ve Reform hareketleri nedeniyle çatırdıyordu.

Fransız Aydınlanması radikal düşünceleriyle bu gerginliği son sınırına kadar vardırmış, sonunda Fransız Devriminin patlamasına yol açmıştır.

1839 Tanzimat Fermanı

Tanzimat Fermanı (1839), Abdülmecit döneminde Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı’nda okunmuştur.

Osmanlı padişahı kanunun üstünlüğünü kabul etmiştir.

Kanuni Esasi

1876 Kanun-u Esasi, (1876) II. Abdülhamit döneminde Mithat Paşa’nın çalışmaları ile hazırlanmıştır.

Osmanlı’da ayan ve mebusân meclisleri kurulmuştur.

Osmanlı Devleti’nde parlamenter sisteme geçmiştir.

Ve tabii ki ülkemiz için Ulu Önderimiz Ata mızın CUM HURİYET hediyesi!

Bizim için en önemli insan hakları düzenidir.

Değerlendirme sizin sevgili okuyucularım.